Koszyk: BRAK


Artykuł Dodaj artykuł

Gaz tysiące razy bardziej szkodliwy niż CO2 wciąż stosowany w przemyśle

Gaz fluorowy (sześciofluorek siarki, SF6) znajduje się na szczycie listy najbardziej szkodliwych gazów o globalnym potencjale cieplarnianym, z wynikiem 23,5 tys. razy wyższym niż CO2. Siedem lat temu Unia Europejska zakazała jego stosowania w produkcji m.in. butów sportowych czy opon samochodowych.

Gaz tysiące razy bardziej szkodliwy niż CO2 wciąż stosowany w przemyśle

Gaz fluorowy (sześciofluorek siarki, SF6) znajduje się na szczycie listy najbardziej szkodliwych gazów o globalnym potencjale cieplarnianym, z wynikiem 23,5 tys. razy wyższym niż CO2. Siedem lat temu Unia Europejska zakazała jego stosowania w produkcji m.in. butów sportowych czy opon samochodowych. Wciąż jednak jest wykorzystywany na dużą skalę w przemyśle. W efekcie jego stężenie w atmosferze w ciągu ostatnich dwudziestu lat wzrosło ponad dwukrotnie (w tym samym czasie ilość CO2 wzrosła o 11%). Komisja Europejska dokonuje obecnie przeglądu rozporządzenia – decyzję o całkowitym zakazie stosowania SF6 odroczyła do września br. Eksperci Eaton ostrzegają, że UE nie osiągnie neutralności klimatycznej bez rozwiązania tego problemu.

Niewidzialne zagrożenie

Gaz SF6 jest bezbarwny i cięższy od powietrza, dlatego czasem wykorzystują go iluzjoniści w sztuczkach demonstrujących lewitację przedmiotów. Ze względu na właściwości izolacyjne powszechnie stosuje się go również w przemyśleelektroenergetycznym, w rozdzielnicach wysokiego i średniego napięcia. Służą one do rozdziału energii elektrycznej w sieci, ale są też stosowane w budynkach przemysłowych, centrach przetwarzania danych czy infrastrukturze transportowej. SF6 ma jednak negatywny wpływ na środowisko: zdarzają się jego wycieki (nawet 15% w skali życia rozdzielnicy). Problemem jest też utylizacja. Raz uwolniony do atmosfery, pozostaje w niej nawet przez 3,2 tys. lat.

W Europie gaz SF6 znajduje się w 10 na 15 mln używanych rozdzielnic: to łącznie 8,6 tys. ton, czyli równowartość 196 mln ton CO2. Według BBC zaledwie jeden kilogram gazu to dla środowiska taki sam koszt, jak 24 pasażerów lecących z Londynu do Nowego Jorku i z powrotem. W samym 2017 roku wycieki SF6 w Europie spowodowały zanieczyszczenie równe 1,3 mln dodatkowych samochodów na drogach.

OZE pogarsza sprawę?

W ostatnich latach negatywny wpływ gazu SF6 na efekt cieplarniany został dodatkowo spotęgowany przez rozwój ekologicznych źródeł energii. Dotąd energia wytwarzana była bowiem w stosunkowo niewielu dużych instalacjach, takich jak elektrownie węglowe i gazowe. Rozwój OZE i budowa wielu mniejszych elektrowni wiatrowych czy słonecznych decentralizuje sieć. Każdy z tych obiektów wymaga własnego zestawu rozdzielnic, które zawierają gaz SF6 i tym samym stwarzają zagrożenie dla środowiska. Nie sprzyja to spełnianiu założeń programu działań na rzecz klimatu Unii Europejskiej, który zakłada ograniczenie do 2030 r. emisji gazów cieplarnianych o 40%, w porównaniu z poziomem z 1990 r.

Potrzebne zmiany na szczycie

Szkodliwy SF6 może zastąpić m.in. bezpieczna i przyjazna dla środowiska technologia próżniowa, od wielu lat stosowana na całym świecie – m.in. w centrum przetwarzania danych London One czy najdłuższym tunelu lądowym Gaasperdammer w Holandii. Alternatywne rozwiązania są energooszczędne i niezawodne, wspierają też unijne cele dotyczące neutralności klimatycznej i Zielonego Ładu. Komisja Europejska miała podjąć ostateczną decyzję w sprawie całkowitego zakazu stosowania gazu SF6 już rok temu, jednak została ona odroczona do września br. Jak wskazują eksperci Eaton, konieczne jest jak najszybsze przyjęcie proponowanej ustawy.

–Zakupiona dziś rozdzielnica, wykorzystująca szkodliwy gaz SF6, może być używana nawet przez kilkadziesiąt lat. Pozostawienie tej technologii na rynku oznacza dalsze ryzyko wycieków substancji i dodatkowe pogłębianie niekorzystnych zmian klimatycznych. Odraczanie przez Komisję Europejską decyzji o całkowitej eliminacji SF6 z europejskiego rynku to duży koszt dla środowiska i klimatu. Gaz będzie utrzymywał się w atmosferze przez kilka tysiącleci, dlatego konieczne jest nagłaśnianie problemu i zwiększanie świadomości w sektorze energetycznym. Może to sprawić, że więcej przetargów będzie rozpisywanych z myślą o środowisku, a firmy i zakłady będą chciały same wziąć odpowiedzialność za minimalizowanie emisji SF6 oraz dawać przykład przyjaznych klimatowi rozwiązań także w zewnętrznym otoczeniu biznesowym – wskazuje Mariusz Hudyga, Product Manager w firmie Eaton.

Firma Eaton jest pierwszym producentem, który wprowadził ekologiczne rozdzielnice niezawierające gazu SF6. Od 2002 roku dostępna jest rozdzielnica średniego napięcia z izolacją powietrzną i stałą oraz technologią łączenia w próżni. Stosuje się ją m.in. w elektrowniach słonecznych, budynkach komercyjnych i przemysłowych, centrach przetwarzania danych, infrastrukturze drogowej i kolejowej oraz w sieciach dużych operatorów na całym świecie.

 


Źródła:
https://www.esrl.noaa.gov/gmd/ccgg/trends/data.html
https://www.iee.fraunhofer.de/en/presse-infothek/press-media/overview/2020/Impact-assessment-of-F-gas-free-medium-voltage-switchgear.html

Artykuł został dodany przez firmę


Podobne artykuły