Rozdzielnica do domu to jeden z najważniejszych elementów instalacji elektrycznej. To od niej w dużej mierze zależy funkcjonalność, jak i bezpieczeństwo domowej sieci elektrycznej. Sprawdź, czym dokładnie jest domowa rozdzielnica elektryczna, jakie są jej funkcje, rodzaje i zastosowania oraz jak wybrać model odpowiedni do Twoich indywidualnych potrzeb.

Elektryczna rozdzielnica do domu - czym jest i do czego służy?

Rozdzielnica elektryczna do domu pełni rolę centralnego punktu zarządzania oraz ochrony całego systemu elektrycznego. Jest to rodzaj skrzynki lub obudowy, w której umieszczane są różnego rodzaju bezpieczniki, wyłączniki oraz inne elementy sterujące, zabezpieczające i kontrolne.

Główną funkcją domowej rozdzielnicy elektrycznej jest rozdzielanie energii z jednego przewodu źródłowego an wiele obwodów wychodzących. Pozwala to na dostarczenie energii do różnych systemów i urządzeń elektrycznych - gniazdek, oświetlenia, kuchenki itp.

Ponadto rozdzielnica do domu zazwyczaj jest rozdzielnicą uzbrojoną (bezpiecznikową). Jej rolą jest więc również zapewnienie bezpieczeństwa domowników poprzez kontrolę przepływu prądu elektrycznego oraz zabezpieczenie przed awariami i uszkodzeniami wynikającymi np. ze zwarć czy przeciążenia sieci.

Dodatkowo domowa rozdzielnica elektryczna pełni funkcję ułatwiającą diagnostykę i naprawy w przypadku awarii lub konieczności konserwacji. Dzięki umieszczeniu w niej wszystkich niezbędnych elementów zabezpieczających elektryk może szybko zlokalizować problem i podjąć odpowiednie działania naprawcze.

Rozdzielnice elektryczne do domu przeważnie pozwalają też na monitorowanie zużycia energii. Są to bowiem rozdzielnice z licznikiem. Nowoczesne modele mogą być wyposażone również w systemy zdalnej kontroli i monitorowania, a więc w moduły łączności z internetem, które umożliwiają sparowanie urządzenia z aplikacjami mobilnymi.

Rozdzielnice elektryczne do domu - rodzaje

Rozdzielnice elektryczne do domu dzielą się na różne kategorie i typy w zależności od funkcjonalności, budowy, sposobu montażu i parametrów technicznych.

Kluczową kwestią przy wyborze rozdzielnicy do domu jest wyposażenie dopasowane do odpowiedniego prądu znamionowego. Najczęściej stosuje się tu rozdzielnice 16A i rozdzielnice 32A.

Pierwsze przeznaczone są do instalacji o mniejszym obciążeniu (a więc tam, gdzie nie ma urządzeń o dużej mocy - np. kuchenek elektrycznych). Drugie sprawdzą się natomiast w instalacjach bardziej obciążonych, do których chcemy podłączać sprzęt o większym poborze mocy.

Domowe rozdzielnice natynkowe i podtynkowe

Kolejna ważna sprawa to budowa i sposób montażu rozdzielnicy do domu. W zasadzie wszystkie eRBetki tego rodzaju są rozdzielnicami stacjonarnymi, ale dostępne są modele natynkowe i podtynkowe.

Najczęściej do domu wybierane są rozdzielnice podtynkowe, ponieważ zabierają mniej miejsca i są bardziej estetyczne. Montuje się je w odpowiednich wnękach w ścianach, tak by front skrzynki licował z elewacją.

Rozdzielnica podtynkowa jest zatem schowana w murze, a na widoku są jedynie jej drzwiczki. To duży atut estetyczny, ale trzeba pamiętać, że przebudowa instalacji z taką eRBetką jest trudna. Dostęp do przewodów jest tu utrudniony, a podłączenie nowych obwodów wymaga kucia w murze.

Niemniej podtynkowe rozdzielnice domowe doskonale spisują się w przypadku instalacji dobrze zaplanowanych - takich, które nie wymagają rozbudowy czy przeorganizowania.

Natynkowe rozdzielnie elektryczne do domu stosuje się rzadziej. Montowane są czasem w budynkach jednorodzinnych, prawie nigdy w mieszkaniach w budynkach wielorodzinnych.

Te skrzynki montuje się bowiem do gotowych ścian - zawieszając je z pomocą kołków rozporowych czy wkrętów. ERBetka “wystaje” zatem z muru, co nie wygląda najlepiej, ale daje znacznie większe pole manewru przy ewentualnej przebudowie instalacji. Dostęp do przewodów jest bowiem łatwiejszy, całą rozdzielnicę da się dosyć łatwo odłączyć i zdjąć ze ściany, a nowe obwody można przyłączyć bez kucia.

Natynkowe rozdzielnice do domu dobrze sprawdzą się zatem tam, gdzie planowana jest rozbudowa czy przebudowa instalacji elektrycznej. Pasują także do loftów, w których często kładzie się zewnętrzną (natynkową) instalację elektryczną.

Uzbrojone i nieuzbrojone rozdzielnice do domu

Kolejny istotny podział na typy rozdzielnic domowych dotyczy wyposażenia i związanej z nim funkcji. Wyróżniamy bowiem rozdzielnice uzbrojone i nieuzbrojone, a więc wyposażone w bezpieczniki lub nie.

W domu zawsze powinna znajdować się główna rozdzielnica bezpiecznikowa (uzbrojona). Montuje się ja na początku instalacji. Zamontowane w takiej rozdzielnicy wyłączniki różnicowoprądowe i inne zabezpieczenia umożliwiają odcięcie dopływu prądu do poszczególnych obwodów w przypadku wystąpienia zdarzeń niepożądanych.

Jednak bardziej złożone instalacje mogą być wyposażone w dodatkowe nieuzbrojone rozdzielnice, które służą jedynie do rozdzielania energii, ale nie mają zabezpieczeń. Takie skrzynki montuje się np. w garażach czy przydomowych warsztatach, by dodatkowo rozgałęzić instalację. Nie wymagają one bezpieczników, ponieważ zawsze przyłączone są do rozdzielnicy głównej.

Jaka rozdzielnica do domu?

Wybierając rozdzielnicę elektryczną do domu, trzeba zwrócić uwagę na wiele kwestii.

Przede wszystkim istotny jest dobór odpowiednich parametrów technicznych - wyposażenie eRBetki musi być dopasowane do prądu znamionowego i planowanego obciążenia sieci.

To jednak nie wszystko. Planując instalację elektryczną, musimy uwzględnić także jej architekturę, a więc liczbę linii wychodzących. To, ile przewodów chcemy podłączyć do rozdzielnicy domowej, decyduje o tym, jak duża musi być skrzynka, a raczej ile modułów powinna zawierać.

Wybór jest bardzo duży - istnieją rozdzielnice do domu zawierające od kilku do nawet kilkudziesięciu modułów i to o różnym układzie, co pozwala na organizowanie instalacji wedle różnych potrzeb.

Jak wspomnieliśmy, ważne jest także miejsce i sposób montażu - w instalacjach docelowych - w pełni zaprojektowanych - warto wykorzystać modele podtynkowe. Jeśli jednak planujemy rozbudowę lub po prostu chcemy mieć więcej swobody i elastyczności w kształtowaniu domowej sieci elektrycznej, rozdzielnice natynkowe będą lepszym wyborem.

W niektórych przypadkach ważny jest także wybór rozdzielnicy do domu o odpowiednim stopniu ochrony IP. To parametr, który określa odporność skrzynki na penetrację przez cząsteczki stałe i wodę.

Większość domowych rozdzielnic elektrycznych nie jest narażona na trudne warunki. Montuje się je w zacisznych i spokojnych miejscach, więc wystarczy podstawowy stopień ochrony IP44, który oznacza zabezpieczenie przed cząstkami stałymi o średnicy ponad 1 mm i przed bryzgami wody.

Czasami jednak rozdzielnica domowa montowana jest w miejscach, w których istnieje ryzyko uszkodzenia przez warunki zewnętrzne. Chodzi m.in. o wilgotne piwnice czy przydomowe warsztaty, w których może występować zapylenie lub większe ryzyko zalania wodą lub innymi płynami. W takich przypadkach sprawdzą się rozdzielnice do domu o wyższym IP - w skrajnych przypadkach nawet rozdzielnice hermetyczne IP67, które są w pełni pyłoszczelne i odporne nawet na całkowite zanurzenie w wodzie.

Warto pamiętać, że rozdzielnice elektryczne do domu to serce instalacji elektrycznej. Zapewniają nie tylko funkcjonalność, ale i bezpieczeństwo, więc wybór odpowiedniego modelu najlepiej skonsultować z ekspertem, który pomoże dobrać eRBetkę adekwatną do indywidualnych potrzeb klienta.

BIBLIOGRAFIA
Kuczyński, K. (2010). Rozdzielnice i rozłączniki nn: zagadnienia wybrane. Elektro Info, (1-2), 42-43.
Musiał E., Rozdzielnice w budynkach mieszkalnych. Inżynier Budownictwa, 2009, nr 6, s. 78–83.
Markiewicz H., Instalacje elektryczne. Wydanie 8, WNT, Warszawa, 2014.
PN-EN 61439-1:2011 Rozdzielnice i sterownice niskonapięciowe. Część 1: Postanowienia ogólne.
PN-EN 61439-2:2011 Rozdzielnice i sterownice niskonapięciowe. Część 2: Rozdzielnice i sterownice do rozdziału energii elektrycznej.